ضایعات فلز میلگرد چیست؟

ضایعات فلز میلگرد چیست؟

یکی از مصالحی که در ساختمان سازی کاربرد اساسی دارد ، میلگرد است و ضایعات میلگرد هم نوعی از ضایعات آهنی است. ضایعات میلگرد ( قراضه های میلگرد ) هم باید بعد از جمع آوری بازیافت شوند.

میلگرد و ضایعات میلگرد شامل چیست؟

در ساختمان سازی بتن از مصالح مقاوم در برابر فشار است و هر گونه فشار را به راحتی تحمل خواهد کرد. بتن چون تحمل فشار نیرو های دورانی و کششی را ندارد ضعیف است. تقریبا سال 1800 بود که انسان ها با ساخت میله های نازک فولادی ( میلگرد ) مقاومت کششی بتن را بالا بردند ، میله های که به میلگرد معروف هستند. اگر ضایعات میلگرد در حین ساخت شکل استانداردی نداشته باشد یا در زمان مصرف خراب شود ضایعات میلگرد محسوب خواهد شد. امروزه با بالا رفتن کاربرد میلگرد ، قراضه های میلگرد هم بیشتر شده است و چون ایران هم خود جزء یکی از کشور های تولید کننده میلگرد است باید به فکر بازیافت کردن ضایعات میلگرد بود.

انواع میلگرد در ساختمان سازی چند دسته است؟

همان طور که در ابتدای مطلب اشاره کردیم میلگرد از مصالح مهم در ساختمان سازی بوده و نقش اساسی در زیر ساخت و چارچوب ساختمان دارد و در زمان زلزله به خوبی از جان شما محافظت خواهند کرد. میلگرد علاوه بر ساختمان سازی در سد سازی و پل سازی نیز کاربرد دارد. میلگردها همان فولادی هستند که در عملیات نورد گرم ساخته شده است. ماده میلگرد ، فولاد بوده و قراضه های میلگرد هم برای ساخت دوباره کاربرد دارند. انواع میلگرد به 6 صورت زیر است.

میلگرد اروپایی : منگنز جنس اصلی میلگرد اروپایی است به همین دلیل خم شدن میلگرد اروپایی راحت است. میلگرد اروپایی در وضعیت جوی شدید یا شرایطی چون طوفان ، زلزله ، گردب اد ( اثرات زمین شناسی ) مناسب نیستند. میلگرد اروپایی قیمت کمتری نسبت به انواع میلگرد ها دارد و همین قیمت کم نقطه قوتش است و از نقاط ضعف میلگرد اروپایی که حتی در قراضه های میلگرد وجود دارد باید به کم بودن مقاومتش اشاره کرد.

میلگرد اپوکسی : میلگردی که روکشش از اپوکسی است. میلگرد اپوکسی میلگردی از فولاد کربن دار است. هر چند که مقاومت کششی میلگرد اپوکسی یکسان است اما در مقابل خوردگی مقاوم است. ( از 70_ 1700 ) پوشش میلگرد نازک است و هر چه آسیب رسیده به پوشش زیاد باشد مقاومت میلگرد پایین خواهد آمد. هر چه صدمه ای که به میلگرد اپوکسی وارد شود مقاومت میلگرد در مقابل زنگ زدگی نیز پایین خواهد آمد. به دلیل ضعیف بودن میلگرد در مقایسه با گالوانیزه ، میلگرد اپوکسی قیمت کمتری را دارد.

میلگرد پرکربن : میلگرد پرکربن میلگردی بوده که از فولاد پرکربن ساخته شده است. جدید ترین و مرسوم ترین میلگرد ، میلگرد پرکربن بوده که به میلگرد سیاه نیز معروف است. از نام میلگرد پرکربن مشخص است که کربن زیادی در ساخت میلگرد به کار رفته ، از این رو میلگرد سیاه  است و به  Black Bar معروف است. نقطه ضعف میلگرد سیاه فرسودگی سریع و اثرات بدی که روی سازه دارد، است. پس اگر میلگرد در وضعیتی قرار بگیرد که رطوبتش زیاد باشد میلگرد زنگ خواهد زد چون مقاومت میلگرد سیاه در مقابل رطوبت کم است اما اگر دنبال یک میلگرد با استحکام کششی بالا هستید میلگرد کششی گزینه ی مناسبی برای شما خواهد بود.

میلگرد گالوانیزه : درصد مقاومت میلگرد گالوانیزه چهل برابر میلگرد سیاه است چون صدمه رسیدن به میلگرد گالوانیزه سخت است. ارزش میلگرد گالوانیزه از میلگرد اپوکسی سخت است اما میلگرد گالوانیزه از میلگرد اپوکسی گران تر است. ( 40 درصد )

میلگرد استیل ضد زنگ : میلگرد استیل ضد زنگ میلگردی گران است که قیمت اش بالاتر از میلگرد اپوکسی است ( 8 برابر ). در ضمن بهترین میلگرد برای پروژه ها میلگرد استیل ضد زنگ بوده اما چون گران قیمت است فقط در پروژه های اساسی و خاصی کاربرد دارد میلگرد استیل ضدزنگ مقاومت بالاتری در مقابل خوردگی دارد.

میلگرد پلیمری ( GFRP ) : میلگرد پلیمری ، میلگردی از جنس کربن و فیبر است. در زمان استفاده شدن نباید میلگرد پلیمری خم شود زیرا ممکن است فرسوده شود. میلگرد پلیمری که تقویت شده با جنس فیبر بوده ، برای تقوت بتن عالی است. از ویژگی های میلگرد پلیمری باید به سبکی ، مقاومت بالا و به صرفه بودن را نام برد. ضایعات و قراضه های میلگرد ممکن است از 6 دسته بالا باشد اما چگونگی به وجود آمدن قراضه ها میلگرد را در قسمت بعدی توضیح داده ایم.

چگونگی به وجود آمدن قراضه های میلگرد

بیشتر ضایعات و قراضه های میلگرد مربوط به تخریب است. ( تخریب بنا ها ، پل و غیره ) زمانی بنای تخریب شود میلگرد های موجود در بنا غیر قابل استفاده است و عنوان قراضه های میلگرد را دریافت خواهد کرد. میلگردی که غیر قابل استفاده شده، خرد شده و بعد از جمع آوری و بازیافت دوباره قابل استفاده خواهد شد.جمع آوری قراضه های میلگرد برای بازیافت کردن به حفظ محیط طبیعی کمک زیادی خواهد کرد و در پیشرفت اقتصاد بسیار موثر است. گاهی قراضه های میلگرد در زمان تولید به وجود خواهد آمد زمانی که از شمش فولاد ( میلگرد از شمش فولاد ساخته شده است. ) میلگرد به خوبی تولید و ساخته نشده ( میلگرد شکل ، کاربرد و سایر مواردی که باعث خواهد شد که میلگرد را نتوان در ساخت و ساز استفاده کرد. ) است. به طور کلی گاهی شمش های فولادی که برای ساخت میلگرد به کار گرفته شده همان قراضه های میلگرد هستند که ذوب شده اند و دوباره از نو برای تولید مورد استفاده قرار گرفته اند.

کاربرد اصلی قراضه های میلگرد ساخت میلگرد ( از فرآیند ذوب قراضه های میلگرد ) است یا به عبارت دیگر قراضه های میلگرد منحصرا برای ساخت میلگرد کاربرد دارند. چون کشور تقاضای زیادی برای میلگرد دارد و میلگرد تولیدی کم است کشور ما نیاز به واردات میلگرد دارد. میلگردی که از دیگر کشور ها تولید و به ایران وارد شده تا کمبود عرضه را جبران کند. میلگرد های تولیدی داخلی فقط 50 درصد نیاز های مردم را پاسخگو است و اهمیت قراضه های میلگرد زمانی واضح و شفاف تر است که می بینید تولید کنندگان داخلی به قراضه های میلگرد برای تولید دوباره نیاز زیادی دارند.پس بازیافت کردن قراضه های میلگرد امروزه و در سال های اخیر با زیاد شدن ساخت و ساز و بالا رفتن تقاضا برای تولید کنندگان داخلی بر طرف خواهد شد.

چگونگی به وجود آمدن قراضه های میلگرد

انواع میلگرد استاندارد در ایران

در کشور های گوناگون استاندارد های ساخت و تولید میلگرد یکسان نیست زیرا هر کشوری طیف استانداردهای که دارد دست به تولید میلگرد خواهد زد. در اصفهان ( کارخانه ذوب آهن ) تولیدات اساسی میلگرد صورت خواهد گرفت. میلگرد تولیدی کشور ایران هم مطابق با استاندارد های خاص خود است و طبق استاندارد های میلگرد ها به سه دسته زیر تقسیم شده اند.

فولاد A-1 :  فولاد  A-1 نوعی میلگرد صیقلی است که مقاومت تسلیمی اش  2300cm مربع  و مقاومت کششی اش 3800  cm مربع است.

فولاد A-2 :  فولاد  A-2 میلگردی آجدار که مقاومت تسلیمی اش 3000 cm مربع و مقاومت کششی اش 5000 cm  مربع است.

فولادA- 3 :  از فولاد A-3 میلگرد آجداری ساخته شده که مقاومت تسلیمی اش 400cm مربع و مقاومتش  6000 cm مربع است.

همه ی سازنده های ایرانی با توجه به استاندارد های گفته شده میلگرد را خواهند ساخت و قراضه های میلگرد ساخته شده ایرانی استاندارد هایشان بر اساس استاندارد های گفته شده است.

تولید میلگرد به چه روش های صورت خواهد گرفت؟

آرماتور بر اساس استاندارد های گوناگون در جهان میلگرد را تولید خواهد کرد. بر اساس استاندارد های معتبر که به وضعیت جوی هر منطقه توجه شده با فرآیند تولید بر اساس پارامتر های گوناگونی کنترل خواهد شد.

  • میلگرد ترمیکس

برای ساخت میلگرد ترمیکس از شمش فولادی که آنالیز کمتری از نظر شیمیایی دارد استفاده خواهد شد. برای ساخت میلگرد ترمیکس باید میلگردهای ساخته شده را از دمای پایین عبور داد به همین خاطر میلگرد را بعد از تولید از لوله های آب عبور خواهند داد تا میلگرد خنک شود. در چنین حالتی میلگرد سطحش مقاومت بالایی اما مغزش مقاومت پایینی دارد.

  • آلیاژسازی

در آلیاژ سازی فولادی که برای ساخت میلگرد به کار برده شده از راه اضافه شدن آلیاژ به شمش و به شکل درآوردن شمش ( به صورت میله ) تولید خواهد شد و بعد از خنک شدن شاهد میلگرد ساخته شده خواهید بود. آرماتور ساخته شده به روش آلیاژ سازی از سطح داخلی تا مرکزی اش خواص شیمیایی و مکانیکی یکسانی را دارد. در زمان وقوع زلزله فشار به صورت یکنواخت به میلگرد وارد خواهد شد که به شکل یکنواخت خود را نشان نخواهد داد. قیمت کلی میلگرد های ساخته شده به روش آلیاژ سازی از روش ترمکس بالاتر است.

  • سایر کشورها

در کشور های اروپایی کمتر شاهد وقوع زلزله خواهید بود چون کشور های اروپایی در منطقه زلزله خیز نیستند و از روکش ترمکس برای ساخت میلگرد استفاده کرده اند. در روش ترمکس با توجه با آنالیز شیمیایی میلگرد اسخته شده است. در ژاپن استاندارد های ساخت میلگرد  JIS است.

  • میلگرد در ایران

استاندارد ساخت میلگرد در ایران از چندین کشور اروپایی گرفته شده است. به دو روش آلیاژی و ترمکس ساخت میلگرد انجام خواهد شد.برای متوجه شدن روش ساخت میلگرد کافیست پلاک الصاقی میلگرد را ببینید. روی پلاک حک شده که میلگرد به روش آلیاژی یا به روش ترمکس ساخته شده است.

انواع میلگرد برای ساخت و ساز

بتن از مصالح بسیار سختی است که به راحتی از بین نخواهد رفت و اگر بخواهیم که بتن خورد شود باید نیروی زیادی به کار گرفته شود. نقطه ضعف بتن قابلیت کششی ضعیفش است و ترک خوردن یا خم شدن بتن به راحتی صورت خواهد گرفت. پس اگر بخواهیم بتن را بشکنیم نیروی زیادی لازم داریم در حالی که اگر بخواهیم بتن را کج کنیم انرژی کمتری لازم داریم. آرماتور برای بالا بردن قدرت کششی مصالحی چون بتن کاربرد دارد چون همان طور که قبلا گفتیم بتن قابلیت کششی ضعیفی دارد. آرماتور در ابعاد گوناگونی وجود دارد و هر یک از آرماتور ها خواص و ویژگی های مثبت و منفی خود را خواهند داشت. به طور کلی نوع میلگرد رایج داریم. ( اروپایی ، فایبرگلاس ، گالوانیزه ، فولاد کربن ، فولاد استنلس و روکش اپوکسی )

  • اروپایی ( میلگرد ساخته شده از آلیاژ های چون منگنز ، سیلیکون ، کربن و غیره )

بیشتر کشور های اروپایی در منطقه زلزله خیز قرار ندارند یعنی از نظر جغرافیایی در مناطق امنی قرار دارند. روش ساخت میلگرد در کشور های اروپایی ترمکس است. با روش ترمکس و آنالیز شیمیایی تولید و ساخت میلگرد صورت خواهد گرفت.

  • فایبرگلاس

فایبرگلاس یک گزینه مناسب برای تقویت کردن بتن است چون فایبرگلاس به راحتی زنگ نخواهد زد و چون ترکیبی مثل فیبر دارد در زمان استفاده خم نخواهد شد. قیمت میلگرد فایبرگلاس در مقایسه با میلگرد اپوکسی گرانتر است. ( 10 برابر )

فایبرگلاس به دلیل سبک بودن کار ، قیمت کلی اش 2 برابر میلگرد اپوکسی است.

  • گالوانیزه

مقاومت گالوانیزه در مقایسه با اپوکسی کمتر است اما میلگرد گالوانیزه در مقابل صدمه دیدن مقاوم تر است و علت باارزش بودن گالوانیزه مقاومتش در برابر صدمه دیدن بوده و قیمت بالاتری را به نسبت میلگرد اپوکسی دارد. ( 40% )

  • فولاد کربن

میلگرد فولاد کربن یا میلگرد سیاه پرکاربرد ترین میلگرد است. میلگردی که استحکام کششی زیادی دارد اما به دلیل زنگ زدگی به میلگرد سیاه معروف شده است. زمانی که میلگرد سیاه زنگ بزند ترک خورده و حتما شکسته خواهد شد.

  • فولاد استنلس

فولاد استنلس یا ضد زنگ مناسب برای تقویت کردن بتن بوده و قیمتش 8 برابر اپوکسی است. فولاد ضد زنگ قیمت و کیفیت بالایی را دارد.

  • روکش پوکسی

انواع میلگرد برای ساخت و ساز

میلگرد اپوکسی میلگردی با روکش اپوکسی است یا همان میلگرد سیاه بوده که با اپوکسی پوشیده شده است. استحکام میلگرد دارای روکش اپوکسی با میلگرد سیاه فرقی ندارد ( یکسان است ) اما چون روکش اپوکسی 70_ 1700 برابر بیشتر در مقابل زنگ زدن مقامتر بوده کاربرد زیادی را دارد.

از علامت گذاری تا نگهداری درست میلگرد ها

مشخصات میلگرد ها را باید با ایجاد نشانه های ( نشانه گذاری ) در زمان ساخت ( نوع و سایزشان ) مشخص کرد. معمولا شما علائم و نشانه های میلگرد را روی شان دیده اید. حروفی که نشان دهنده کارخانه و مرکز ساخت ، سایز ، نوع ، میزان فولاد و حتی گرید میلگرد ها است. برای نمونه S نشان دهنده فولاد کربن و حرف W نشان دهنده ضعیف بودن آلیاژ فولاد است. برای نگهداری فولاد باید در زمان تحویل گرفتن بار میلگرد ، بار را در درون یک سطح چوبی بگذارید. اگر میلگرد ها انبار شود ضایعات میلگرد ها از زنگ زدن در امان خواهند بود. ( به ویژه زنگ زدگی در مقابل آب های زیرزمینی ) در زمان انبار کردن علاوه بر جابه جا کردن میلگرد ها در سطح چوبی روی میلگرد ها را روکش ضد آب کنید و در کناره های روکش بلوکه بگذارید تا میلگرد ها حفظ شوند. اگر میلگرد ها در یک زمان طولانی در فضای باز باشند علاوه بر زنگ زدن سطح بهره وری شان افت خواهد کرد.

خصوصیات و ویژگی های مکانیکی انواع میلگردها

کاربد عمده میلگرد ها برای بتن ریزی است و در ایران میلگرد ها بر اساس ویژگی های مکانیکی که دارند به صورت زیر دسته بندی شده اند. ( دسته بندی میلگرد های ایرانی طبق استاندارد های روس است. اعداد بر حسب سانتی متر مربع است.

  • میلگردهای نرمی که آج ندارند. ( A1 )

میلگرد  A1 با تنش جاری و گسیختگی 2300 و 3800 تغییر شکل خواهند داد. 25 درصد میلگرد  A1 نرم و علاوه بر نرمی ، صاف است و آجی هم ندارد. میلگرد  A1 مناسب برای تغییر شکل ، آهنگری و جوشکاری بوده و جزء میلگرد اکتیو است.

  • میلگرد های نیم سختی که دارای آجی ساده هستند. ( A2 )

تنش جاری و گسیختگی میلگرد  A2، 3000 و 5000 است. 19% میلگرد ترد و مابقی نرم است و دارای آج است. میلگرد  A2 برای عملیات ساختمان سازی مناسب است.

  • میلگرد های سختی که دارای آجی پیچیده هستند. ( A3 )

تنش جاری و گسیختگی میلگرد 4000 و 6000 است. 14 درصد میلگرد ترد بوده کاربرد اساسی میلگرد  A3 برای سیویل صنعتی است. در ضمن به هیچ وجه نباید برای جوشکاری از میلگرد  A3 استفاده شود.

  • میلگرد های سختی که دارای آجی پیچیده هستند. ( A4  )

میلگرد  A4  آجی به شکل دوک دارد. تنش تسلیمی میلگرد  A4، 520 و 500 مگاپاسکال است و به میلگرد آجدار 520 و 500 آج معروف است. میلگرد  A4 مناسب برای طراحی و تولید همه ی سازه های ساختمانی است.

اشتراک گذاری

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *