امروزه پرکاربرد ترین محصولی که در میان فلزات به چشم می خورد آهن می باشد و علت این محبوبیت بسیار واضح است. آهن 95 درصد فلزات تولیدی در جهان را شامل می شود. همچنین این فلز یکی از رایج ترین عنصر موجود در کره ی زمین شناخته شده است که 5 درصد پوسته ی زمین را تشکیل داده است. اگر در جایی که هستیم نگاه به اطراف خود کنید کاربرد و استفاده ی بسیار و فراوان از این فلز را می بینیم. در این مقاله سعی داریم شما را با فروش ضایعات آهن آشنا کنیم. با ما همراه باشید تا بیشتر درباره ضایعات آهنی اطلاعات داشته باشید.

ضایعات آهن چیست؟

در واقع به ضایعات قراضه هم گفته می شود. ضایعات آهن را می توان کالایی همه کاره دانست به همین دلیل سهم و کاربرد زیادی در زندگی روزمره ما دارد. از یک قوطی ساده ی مواد غذایی گرفته تا خودرو و ساختمان که با این کالای با ارزش ساخته می شود و امروزه در دنیایی که در حال پیشرفت است عدم وجود آن تقریبا غیر ممکن است. کالایی که جزو مواد بازیافتی در دنیا بوده و هم اکنون نیز وجود دارد. به جرات می توان گفت که ضایعات آهن در کارخانه های تولیدی از فراورده های مهم و ضروری هستند و در فرایند مختلف پردازش و بررسی می شود.

ضایعات آهن چیست

تفاوت ضایعات و زائدات

یکی از سوالاتی که در این زمینه برای بسیاری از افراد پیش می آید این است که آیا ضایعات همان زائدات است یا خیر. می توانیم در پاسخ به این سوال بگوییم که این دو مورد با یکدیگر متفاوت هستند. به طور کلی ضایعات آهن یا آهن قراضه به مواد دست دومی که با توجه به سطح کیفی آن ها می باشد ضایعات آهن می گویند که با استاندارد های تولید محصول آن هماهنگی ندارد و در عملیات تولید به کار نمی روند. انواع ضایعات آهن با قیمت هایی پایین تر از محصولات اولیه به فروش می رسد. در واقع زمانی که این محصولات کاربردی نداشته باشد در کارخانه بازیافت ضایعات آهن به عنوان مواد اولیه مصرف می شوند. ولی زائدات آهن مربوط به دور ریز و اضافه های مواد اولیه می باشد. برای مثال اضافاتی که در اثر برش صفحات آهنی به دست می آید را زائدات آهنی می گویند. به عبارت دیگر زائدات دارای ابعاد و سایز های کوچک هستند و هیچ گونه استفاده ای ندارند. به همین دلیل به صورت مستقیم در کارخانه بازیافت می شود و بعد از ذوب و فرآوری به کار گرفته می شوند.

فرآوری ضایعات آهن

همانطور که گفتیم ضایعات شامل فلز و غیر فلز می باشد که در انبار های و سوله ها جمع آوری می شود و عملیاتی بر روی ان ها انجام می شود که برای استفاده ی بهینه و مجددا آماده شوند. ضایعات آهنی را به دفعات زیادی می توان فرآوری نمود و بدون اینکه کیفیت خود را از دست بدهند. بازیافت ضایعات به فرایندی گفته می شود که طی آن محصولات نهایی تولید می شود و مورد استفاده قرار می گیرد ولی در فرآوری ضایعات آهن به عنوان مواد اولیه در بازیافت مورد استفاده قرار می گیرد. به طور کلی فرآوری یک مرحله قبل از بازیافت ضایعات آهن می باشد.

اهمیت فرآوری ضایعات آهن

یکی از عمده ترین دلایل برای فرآوری ضایعات خصوصا ضایعات فلزی این است که مصرف انرژی را تا حد قابل توجهی کاهی می دهد. مصرف سوخت های فسیلی امروزه منجر به تولید حجم بسیاری از گازهای گلخانه ای و تغییر اقلیم پدیدار می شود. کارشناسان بر این باورند که مصرف باید مصرف این سوخت ها را به حداقل رساند و یا اینکه جایگزین مناسبی برای آن ها پیدا کرد. مسلما افزایش مصرف سوخت به معنی افزایش هزینه می باشد. یکی از دلایلی که فرآوری ضایعات توجیه می کند این است که صنعت توسعه پیدا کرده است و تولید نیز بیشتر شده و رو به افزایش است. همچنین صرفه جویی در استفاده از منابع طبیعی و ملاحظات زیست محیطی را باید یکی از این دلایل دانست. علاوه بر این ها زمانی که ضایعات فرآوری می شوند مورد استقبال کارخانه ها و صنایع مصرف کننده قرار می گیرند که همین امر باعث می شود ارزش اقتصادی بالاتری هم پیدا کند.

منابع ضایعات آهنی

  • ضایعات آهنی که در خط تولید بازگشت داده می شوند
  • ضایعات آهنی که توسط افراد ، ارگان ها و نهاد های مختلف جمع اوری و سپس خریداری می شوند.

در نوع اول ضایعات معمولا در کارخانه های تولید فولاد و نورد به دست می آید. البته باید به این نکته توجه کرد که ان ها جزو مرغوب ترین و با کیفیت ترین نوع ضایعات می باشند. بعد از جمع آوری آن ها با کمی فرآوری در کوره های قوس به کار برده می شوند. نمونه های دیگری از این نوع زائدات وجود دارند که گاهی اوقات به خاطر مشکلاتی نظیر آلودگی لازم می شود که مراحل پاکسازی ان ها طی شود. خرسک ها و ته تاندیش ها از جمله ضایعات به شمار می روند.

خرسک ها: یک نوع دیگر از قراضه های برگشتی خرسک ها هستند که نیاز به آماده سازی دارند و ذوب های ریخته شده در چاله های اضطراری یا ظروف سر باره یا راه گاه می باشد که توسط وجود سرباره زیاد در آن ها امکان برش کاری به سادگی و راحتی نیست و معمولا به این نوع قراضه ها خرسک می گویند.

ته تاندیش ها: به ذوب مانده در تاندیش که بعد از پایان فرایند ریخته گری مداوم و یا تعویض تاندیش به جا می ماند را ته تاندیش می گویند. داخل ذوب منجمد شده، تاندیش استوپر های نسوز ، بلوک ها ، تربو استوپ ها ، دم ها ، و به صورت دیگر اجر های نسوز به جا مانده است که در صورت عدم جداسازی و شارژ درون کوره قوس هم امکان شکستن الکترود را فراهم می کند و هم احتمال ورود به مجرای تخلیه مذاب در هنگام تخلیه را دارد.

منابع ضایعات آهنی

مزایای استفاده از ضایعات آهنی

به کار گرفتن محصولات ضایعاتی نه تنها هزینه ها را کاهش می دهد بلکه منجر به صرفه جویی 70 درصدی در انرژی می شود. و همچنین استخراج مواد اولیه معدنی به 90 درصد می رساند. در این میان مزایایی که دارد این است که آلودگی را تا حدی کاهش می دهد و تولید آلودگی ندارد و منابع آبی که در خطر هستند و با خشکسالی مواجه می شوند نیز از آن ها محافظت می شود.

بازیافت ضایعات آهنی

ضایعات آهنی را که معمولا به نام آهن قراضه می شناسند و به فروش می رسند قابلیت بازیافت را دارند. موادی که به طور معمول قابل بازیافت هستند عبارتند از: آهن آلات قراضه، آهن، پلاستیک، شیشه، کاغذ، مقوا، بعضی از  مواد شیمیایی زباله که بازیافت شده و تبدیل به کود کمپوست می شود. بازیافت باعث می شود که منابع پر ثمر و سرمایه های ملی ضایع نشوند و مصرف مواد خام و مصرف انرژی را کم می کند. ایجاد گاز های گلخانه ای نیز با این راهکار کاهش می یابد. مهمترین اثرات زیست محیطی که ناشی از اجرای فعالیت های کارخانه در بخش ذوب شامل آلودگی هوا، آلودگی صدا، آلودگی آب، مصرف انرژی و مواد زاید می باشد.در روش نورد گرم بیشترین آلودگی مربوط به هوای ناشی از مصرف سوخت در کوره های باز گرمایش و پساب ایجاد شده و در آخر آب استفاده می شود که به تمیز شدن و خنک کاری آن کمک می کند و به علاوه پسماند های تولید شده که حاصل از فرایندهای آماده سازی سطح می باشد.

از آن جایی که کاربرد آهن نسبت به سایر فلزات دیگر بیشتر بوده طبق آمار ها 95 درصد از فلزات تولید شده در دنیا را آهن تشکیل می دهد. قیمت ارزان و مقاومت و استحکام بالای این فلز و به دلیل کاربردی بودن در تولید آلیاژ های مختلف آن را به یک فلز منحصر به فرد و مناسب تبدیل کرده است و در صنعت خودرو ، ساخت بدنه کشتی های بزرگ و ساختمان ها بیشتر بکار برده می شود. در ابتدا باید این نکته را به یاد داشته باشید که به دلیل تنوع کاربرد این فلز در وسایل و آلیاژ های مختلف و متفاوت ، نخستین کاری که باید انجام داد تفکیک ضایعات است که با استفاده از آهن ربا های بزرگ ضایعات حاوی آهن از سایر ضایعات فلزی دیگر جدا سازی می شود.

بازیافت ضایعات آهن

در طی پروسه بازیافت این ضایعات برای سریع تر شدن روند ذوب خرد شده و قطعات فلزی خرد شده وارد کوره های ذوب می شوند و در مرحله بعد مواد ذوب شده خالص سازی می شوند و سپس منجمد می شوند و به قطعات کوچک تر برش داده می شوند و در پایان آهن بازیافتی به صورت شمش برای استفاده مجدد و دوباره به کارخانه و کارگاه های مختلف فرستاده می شوند تا از آن در ساخت وسیله های مختلف استفاده شود. برای بازیافت این فلزات نیاز مند به دستگاه و تجهیزات متعدد و زیادی است که یکی از آن ها نوعی دستگاه پرس به نام عدل ساز می باشد که برای بازیافت قطعات فلزی با ضخامت کم مانند قوطی های کنسرو مورد استفاده قرار می گیرد. دستگاه های خرد کن تجهیزات دیگری هستند که قطعات فلزی را می بلعد و نقش بسیار مهمی در جدا کردن ناخالصی ها از فلزات را دارند و در نهایت دستگاه پرس شمش های فلزی آهن را تولید می کند و به مراکز تولیدی مختلف فروخته می شود.

کلام آخر

ممنونم که تا انتهای این مقاله با ما همراه بودید. امیدواریم بیشتر با ضایعات آهنی آشنا شده باشید.